Prema brojnim filmskim kritičarima, “Roma” (Roma), po originalnom scenariju i u režiji Alfonsa Kuarona (Alfonso Cuaron), je najbolji film 2018. godine, čime je zapravo napravljena jedna vrsta presedana, ne samo zato što je riječ o filmu u produkciji “striming” servisa, nego i zato što se, po prvi put, uprava Netfliksa odlučila na premijerno prikazivanje u bioskopima, prije zvanične premijere na samoj internet platformi.

S tim u vezi, interesantno je izdvojiti da nijedna od velikih producentskih kuća nije vjerovala u Kuaronov projekat, zbog čega je sam autor, i pored svojih dosadašnjih uspjeha, bio prisiljen da se obrati Netfliksu, koji, po svemu sudeći, postaje ključan faktor u generisanju novog kvalitetnog sadržaja, kako za male tako i za velike ekrane. Njihovo povjerenje u Kuarona višestruko se isplatilo jer je “Roma”, pored toga što je odnijela “Zlatnog lava” za najbolji film, što je u trci za brojne druge važne nagrade (Golden Globes, Academy Awards…) i što se nalazi na listama brojnih filmskih kritičara kao jedan od najboljih filmova za 2018. godinu, zapravo vizuelna poslastica velikih ideja, čiji su dualizam i grandioznost vješto upakovani u intimnu priču o jednoj porodici.

Odlični Kuaron, kojeg, prije svega, pamtimo po “Potomcima” (Children of Men), “I tvoju majku takođe” (Y Tu Mama Tambien), najboljem “Hariju Poteru” (Harry Potter and the Prisoner of Azkaban), te “Gravitaciji” (Gravity), sada nas vraća u svoje djetinjstvo u Romu, naselje u Meksiko Sitiju, tokom 1971. godine. Međutim, iako je riječ o autobiografskom djelu, fokus, iznenađujuće, nije na njemu. Štaviše, niti u jednom trenutku nije posve jasno koje od četvoro djece u meksičkoj porodici srednje klase koju pratimo on zapravo zasniva na sebi. Na kraju krajeva, to nije toliko ni važno, uzevši u obzir da je centralna figura Kuaronovog malog remek-djela Kleo (Yalitza Aparicio), lik zasnovan na Kuaronovoj dadilji iz djetinjstva, Liboriji “Libo” Rodrigez, kojoj je ovaj grandiozni film nevjerovatne intime i posvećen. Nasuprot njoj, kao njen pandan i protivteža, stoji majka (Marina de Tavira) izrazito patrijarhalne porodice, čime je prvi temelj u građenju dihotomije na kojoj “Roma” počiva udaren. Dvije snažne žene, dva stoika, podijeljene po klasi, čiji je zadatak da počiste nered koji su muškarci u njihovim životima ostavili iza sebe, srce su i duša Kuaronovog ličnog, intimnog filmskog predanja.

Zasnovana na konceptu duboko humane ljudske priče stavljene u kontrast sa jednim širim kontekstom meksičkog društva tog vremena, “Roma” je možda najličniji film koji je Kuaron do sada snimio. Empatičan, zasnovan na svega nekoliko likova i zamišljen kao film koji za cilj ima da vas potpuno uvuče i pruži nezaboravno iskustvo prepuštanja, “Roma” je odvažan, hrabar film koji odbacuje narativ u klasičnom smislu, zbog čega će dio publike u konačnici možda biti i razočaran. Međutim, ukoliko se uspijete povezati sa njegovim likovima i ukoliko se uspijete prepustiti, čeka vas određena nagrada, jer filmovi poput ovog danas su zaista rijetkost. Hvala Kuaronu na tome. I Netfliksu koji mu je to omogućio.

Film je snimljen u crno-bijeloj tehnici, a ulogu direktora fotografije Kuaron ovaj put preuzima na sebe, stvarajući fascinantan vizuelni stil, što je ujedno možda i jedan od najjačih elemenata “Rome”. Iako po formalnom obrazovanju snimatelj, Kuaron je na posve drugim temeljima izgradio svoju bogatu karijeru kojoj je uveliko doprinijela saradnja sa Emanuelom Lubeckim (Emmanuel Lubezki), njegovim dugogodišnjim prijateljem, kolegom i jednim od najvećih i, uz Rodžera Dikinsa (Roger Deakins), najvažnijih direktora fotografije danas. Uticaj koji je Lubecki izvršio na njega, te znanje koje mu je tokom dugogodišnje saradnje prenio ovdje je i više nego evidentno. Prateći isti koncept koji koristi u građenju narativa, Kuaron i kroz fotografiju stvara dihotomiju između ličnog i javnog, konstantno držeći Kleo, ali i sve druge likove, na sigurnoj distanci, gradeći snažno njihov intimni proctor, istovremeno dopuštajući bogatom svijetu oko njih da se razvije i oživi. Držeći određeni ritam i gracioznost u ovom postupku, te smiještajući Kleo u niz pažljivo osmišljenih, dizajniranih i izvedenih tabloa, Kuaronu je pošlo za rukom da stvori smirenost usred haosa svijeta u kojem je odrastao. Na taj način, prenoseći nam iskustvo svog djetinjstva, kombinujući nadrealno i neposredno u slikovitom izlaganju onoga što bez sumnje možemo proglasiti najupečatljivijim kadrovima godine, Kuaron nam je za njen kraj poklonio “Romu”, film koji se često čini kao da je život sam.

Ocjena: 5/5

Monika Ponjavić

Besplatnu aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.

NEMA KOMENTARA

POSTAVI ODGOVOR